TÜREV'DEN ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER İÇİN KAPSAMLI ÇALIŞTAY

TÜREV, 15 yaş ve üzeri özel gereksinimli bireyler ve ailelerine yönelik yaklaşık iki yıldır sürdürdüğü araştırma ve AR-GE çalışmalarını, önümüzde ki  Ekim ayında İstanbul’da düzenlenecek kapsamlı çalıştayla yeni bir aşamaya taşıyor.

Türkiye geneline uzanması hedeflenen çözüm odaklı çalıştay sürecinin ilk buluşma noktası İstanbul olacak.

Türkiye Engelliler Vakfı (TÜREV), özel gereksinimli bireylerin çocukluktan yetişkinliğe geçiş sürecinde karşılaştıkları sorunların bütüncül biçimde ele alınması ve aileleriyle birlikte yaşam boyu sürdürülebilir çözüm modellerinin geliştirilmesi amacıyla önemli bir çalışmaya hazırlanıyor.

Türkiye Engelliler Vakfı Genel Başkanı Zülfinaz Abedan öncülüğünde yürütülen çalışmalar kapsamında, TÜREV’in yaklaşık iki yıldır araştırma ve AR-GE çalışmalarını sürdürdüğü “15 Yaş ve Üzeri Özel Gereksinimli Bireyler ve Aileleri İçin Bütüncül Yaşam Modeli”, Ekim ayında düzenlenmesi planlanan kapsamlı çalıştayla ortak akla taşınacak.

Çalıştay sürecinde İstanbul özel bir başlangıç noktası olacak. Türkiye genelinde uygulanabilecek çözüm ve politika önerilerinin geliştirilmesinin hedeflendiği sürecin ilk çalıştayı İstanbul’da gerçekleştirilecek. İstanbul’da ortaya konulacak görüşler, saha deneyimleri ve çözüm önerilerinin değerlendirilmesinin ardından çalışmaların Türkiye’nin farklı bölgelerine taşınması hedefleniyor.

Böylece İstanbul, yalnızca ilk çalıştayın düzenleneceği şehir değil; özel gereksinimli bireylerin yetişkin yaşamına ilişkin Türkiye geneline uzanacak çözüm odaklı bir çalışma sürecinin başlangıç noktası olacak.

İki Yıllık Araştırma Ve AR-GE Çalışması Çalıştaya Taşınıyor

Türkiye Engelliler Vakfı tarafından hazırlanan çalışma, özel gereksinimli bireylerin yetişkinliğe geçişinin yalnızca bir yaş değişikliği olmadığını ortaya koyuyor. Eğitim sisteminde sunulan desteklerin değişmesi, çocukluktan erişkin sağlık hizmetlerine geçiş, rehabilitasyonun sürekliliği, mesleki gelişim, istihdam, sosyal yaşam ve ailenin bakım sorumluluğundaki değişimler bu dönemin çok boyutlu olarak ele alınmasını gerektiriyor.

TÜREV, yaklaşık iki yıldır sürdürdüğü araştırma ve AR-GE çalışmalarıyla, özel gereksinimli bireyler ve ailelerinin yalnızca bugünkü ihtiyaçlarını değil, çocukluktan yetişkinliğe ve ilerleyen yaşlara kadar uzanan yaşam sürecini ele alan bütüncül bir yaklaşım üzerinde çalışıyor.

Bu birikimin Ekim ayında İstanbul’da gerçekleştirilecek çalıştayda kamu kurumları, üniversiteler, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, uzmanlar, özel gereksinimli bireyler ve ailelerin katkılarıyla değerlendirilmesi amaçlanıyor.

15 Yaş Yetişkin Yaşama Hazırlığın Başlangıç
Noktası Olarak Ele Alınıyor

Çalışmanın önemli başlıklarından birini yetişkin yaşamına hazırlığın erken dönemde başlaması oluşturuyor.

TÜREV tarafından hazırlanan modelde 15 yaş yeni bir hukuki, idari veya sosyal hak sınırı olarak önerilmiyor. Bu yaş, yetişkin yaşamla ilgili hazırlıkların 18 yaşından sonra başlamaması gerektiği düşüncesinden hareketle bir planlama ve geçiş eşiği olarak değerlendiriliyor.

15-17 yaş döneminde günlük yaşam becerilerinin geliştirilmesi, mesleki ilgi ve yeteneklerin belirlenmesi, sosyal ilişkilerin güçlendirilmesi, sağlık ve rehabilitasyon gereksinimlerinin değerlendirilmesi ve yetişkin yaşam hedeflerinin oluşturulması üzerinde duruluyor.

18 yaş ve sonrasında ise hayat boyu öğrenme, günlük yaşam, sağlık, rehabilitasyon, üretim, mesleki gelişim, istihdam, spor, sanat ve toplumsal yaşama katılımın birlikte değerlendirilmesi hedefleniyor. İlerleyen yetişkinlik döneminde ise özel gereksinimli bireyin değişen ihtiyaçları ile anne ve babanın yaşlanma sürecinin aynı planlama içerisinde ele alınması öngörülüyor.

“Bizden sonra ne olacak?”
Sorusuna Kriz Yaşanmadan Cevap Aranacak

Çalıştayın en önemli gündemlerinden biri, özel gereksinimli bireylerin ailelerinin yıllardır taşıdığı “Bizden sonra ne olacak?” kaygısı olacak.

TÜREV’in hazırladığı çalışmada bu soru yalnızca gelecekte bakımın kim tarafından üstlenileceği üzerinden değerlendirilmiyor. Özel gereksinimli bireyin nerede ve nasıl yaşayacağı, günlük yaşamını nasıl sürdüreceği, sağlık ve rehabilitasyon hizmetlerine nasıl ulaşacağı, ekonomik güvencesinin nasıl korunacağı, sosyal çevresinin devam edip etmeyeceği ve kendi yaşamıyla ilgili kararlara ne ölçüde katılabileceği de gelecek planlamasının önemli parçaları arasında yer alıyor.

Çalışmanın temel yaklaşımına göre gelecek planlamasına anne ve baba ileri yaşa geldiğinde veya bakım veremez hâle geldiğinde başlanmaması gerekiyor. Bu planlamanın, özel gereksinimli bireyin yetişkin yaşama hazırlanmaya başladığı dönemden itibaren oluşturulması hedefleniyor.

Ailelerin Kurumlar Arasında Yalnız Bırakılmaması Hedefleniyor

Özel gereksinimli bireylerin yetişkinliğe geçiş sürecinde eğitim, sağlık, rehabilitasyon, sosyal hizmetler, mesleki gelişim ve istihdam gibi farklı alanlarda çok sayıda kurumla temas etmesi gerekebiliyor.

TÜREV’in çalışmasında, ailelerin bu hizmetler arasında tek başına yön bulmak zorunda kalmasının önemli sorunlardan biri olduğuna dikkat çekiliyor. Amaç, aileyi farklı sistemleri birbirine bağlamak zorunda kalan fiilî koordinatör konumunda bırakmak yerine, kurumların görev ve sorumluluklarını bireyin yaşam yolculuğu içerisinde daha güçlü biçimde ilişkilendirmek.

Çözüm Beş Ana Çalışma Masasında Aranacak

İstanbul’da gerçekleştirilmesi planlanan çalıştayın, konuyu dağınık başlıklar yerine beş temel çalışma alanı üzerinden ele alması öngörülüyor.

Bu alanlar; 15 yaşından yetişkinliğe geçiş, sağlık-rehabilitasyon ve yaşam sürekliliği, üretim-istihdam ve anlamlı gündelik yaşam, aile-bakım sorumluluğu ve birlikte yaşlanma ile gelecek planlaması ve kurumlar arası koordinasyon başlıklarından oluşuyor.

Çalıştayın yalnızca sorunların dile getirildiği bir toplantı olarak kalmaması; doğrudan çözüm geliştiren, uygulanabilir öneriler ortaya koyan ve sonraki çalışmalar için yol haritası oluşturan bir yapıda gerçekleştirilmesi hedefleniyor.

İstanbul’da Başlayan Süreç Türkiye Geneline Taşınacak

Çalıştay sonucunda 15 yaş ve üzeri özel gereksinimli bireyler ve aileleri için bütüncül yaşam çerçevesi, birey ve aile yaşam yolculuğunun ortaya çıkarılması, Türkiye’deki başarılı uygulamaların belirlenmesi, kurumlar arası sorumlulukların netleştirilmesi ve kısa, orta ve uzun vadeli politika önerilerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.

Bu yönüyle İstanbul’da yapılacak ilk çalıştayın, yalnızca İstanbul’a ilişkin sorunların konuşulduğu yerel bir toplantı olması hedeflenmiyor. İstanbul’un, Türkiye genelinde sürdürülecek çalışmalar açısından başlangıç ve örnekleme noktası olması; burada ortaya çıkacak sonuçların sonraki çalışmaların temelini oluşturması amaçlanıyor.

Kamu Kurumları, Üniversiteler,
Yerel Yönetimler Ve Aileler Aynı Masada

Çalıştay kapsamında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve İŞKUR’un ilgili çalışma alanlarının yanı sıra; yerel yönetimler, üniversiteler, işveren temsilcileri, meslek kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarının deneyimlerinden yararlanılması öngörülüyor.

En önemli unsurlardan biri ise özel gereksinimli bireylerin ve ailelerin sürecin doğrudan içerisinde bulunması. Hazırlanan çalışmada bireylerin ve ailelerin çalıştayın yalnızca konusu değil, doğrudan çalışma ortağı olması gerektiği vurgulanıyor.

Türkiye Engelliler Vakfı, iki yıllık araştırma ve AR-GE sürecinin ardından İstanbul’da atılacak bu ilk adımla, özel gereksinimli bireylerin çocukluktan yetişkinliğe, yetişkinlikten ileri yaşlara kadar uzanan yaşam yolculuğunda daha güçlü, koordineli ve sürdürülebilir çözümler geliştirmeyi hedefliyor.

TÜREV Genel Başkanı Zülfinaz Abedan fikir olarak neredeyse beş yıldır üzerinde çalıştıkları bu projenin hayata geçirilmesi için iki yılı aşkın bir süredir de AR-Ge çalışmasını yaptıklarını belirtti.

 Abedan “İstanbul’dan başlayarak Türkiye geneline yayılması hedeflenen çalıştay sürecinin temel yaklaşımı: bireyi geliştirmek, aileyi güçlendirmek, yetişkin yaşamı desteklemek ve geleceği birlikte planlamak.Bunun için gerekirse ilgili kurumların kapısında yatacağım” dedi.